ĐẦU BIỂU VÀ DANH MỤC

ĐẦU BIỂU

DANH MỤC

ĐẦU BIỂU (KL)

Chỉ thị và mã trường con

Đầu biểu không có chỉ thị hoặc trường con; các yếu tố dữ liệu được xác định theo vị trí.

Vị trí ký tự

00-04	Độ dài logic của biểu ghi
05	Tình trạng biểu ghi
a	Được nâng cấp về cấp mã hoá
c	Được sửa đổi hoặc xem lại
d	Bị xoá
n	Biểu ghi mới
p	Được nâng cấp về cấp độ mã hoá từ biểu ghi tiền xuất bản
06	Dạng tài liệu	Cấu hình vị trí trường 008/18-34
a	Tài liệu ngôn ngữ	Nếu vị trí đầu biểu/07=a,c,d hoặc m: Sách Nếu vị trí Đầu biểu/07=b hoặc s: Xuất bản phẩm nhiều kỳ
c	Bản nhạc in	Âm nhạc
d	Bản thảo Bản nhạc	Âm nhạc
e	Tài liệu đồ hoạ	Bản đồ
f	Bản thảo tài liệu đồ hoạ	Bản đồ
g	Tài liệu chiếu hình	Tài liệu nhìn
i	Ghi âm không phải âm nhạc	Âm nhạc
J	Ghi âm âm nhạc	Âm nhạc
k	Đồ hoạ hai chiều không chiếu	Tài liệu nhìn
m	Tệp tin	Tệp tin
o	Bộ tài liệu	Tài liệu nhìn
p	Tài liệu hỗn hợp	Tài liệu hỗn hợp
r	Vật thể 3 chiều hoặc đối tượng gặp trong tự nhiên	Tài liệu nhìn
t	Bản thảo tài liệu ngôn ngữ	Sách
07	Cấp thư mục
a	Phần cấu thành của chuyên khảo
b	Phần cấu thành của xuất bản phẩm nhiều kỳ
c	Tập hợp
d	Tiểu phần
m	Chuyên khảo
s	Xuất bản phẩm nhiều kỳ
08	Loại hình kiểm soát
#	Không mô tả
a	Lưu trữ
09	Bộ mã ký tự
#	MARC-8
s	UCS/Unicode
10	Số lượng chỉ thị
11	Độ dài mã trường con
12-16	Địa chỉ bắt đầu dữ liệu
17	Cấp mô tả
#	Cấp đầy đủ
1	Cấp đầy đủ, tài liệu gốc không được nghiên cứu
2	Cấp chưa đầy đủ, tài liệu gốc không được nghiên cứu
3	Cấp viết tắt
4	Cấp nòng cốt
5	Cấp sơ bộ (một phần)
6	Cấp tối thiểu
8	Cấp tài liệu tiền xuất bản
u	Không biết
z	Không sử dụng
18	Quy tắc biên mục áp dụng
#	Không phải ISBD
a	AACR2
i	ISBD
u	Không biết
19	Đòi hỏi biểu ghi liên kết
#	Không đòi hỏi có biểu ghi liên kết
r	Đòi hỏi có biểu ghi liên kết
20	Độ dài của phần độ dài trường
21	Độ dài của phần vị trí ký tự bắt đầu
22	Độ dài của phần do cơ quan thực hiện xác định
23	Không xác định

ĐỊNH NGHĨA VÀ PHẠM VI TRƯỜNG

Đầu biểu là trường đầu tiên của biểu ghi thư mục. Nó có độ dài cố định 24 vị trí ký tự (00-23). Đầu biểu bao gồm những yếu tố dữ liệu thể hiện bằng số hoặc các giá trị mã hoá để xác định các tham biến xử lý biểu ghi.

HƯỚNG DẪN ÁP DỤNG ĐỊNH DANH NỘI DUNG

Vị trí ký tự

00- 04   Độ dài logic của biểu ghi

Vị trí ký tự độ dài logic của biểu ghi chứa con số dài năm ký tự bằng số lượng ký tự của  biểu ghi, kể cả dấu phân cách biểu ghi. Con số được viết căn phải và những vị trí không sử dụng được thể hiện bằng số 0 (zero).

05   Tình trạng biểu ghi

Ví trí ký tự tình trạng biểu ghi chứa mã chữ cái một ký tự thể hiện quan hệ của biểu ghi trong cơ sở dữ liệu, phục vụ cho mục đích bảo trì dữ liệu.

a - Được nâng cấp về cấp mô tả

Mã a cho biết Cấp mô tả (trong vị trí ký tự Đầu biểu/17) của biểu ghi đã được thay đổi lên mức cao hơn.  Nó cho biết việc nâng cấp biên mục (thí dụ, mã Cấp mô tả khi biên mục sơ bộ là 5 ở vị trí ký tự Đầu biểu/17, được nâng lên cấp đầy đủ, mã # (khoảng trống) ở vị trí Đầu biểu/17).

c - Được sửa đổi hoặc xem lại

Mã c cho biết đã có sự sửa đổi, bổ sung đối với biểu ghi. Sự sửa đổi, bổ sung này không thay đổi mã cấp mô tả ở vị trí ký tự Đầu biểu/17 của biểu ghi.

d - Bị xoá

Mã d cho biết biểu ghi đã bị xoá.

n - Biểu ghi mới

Mã n cho biết đây là biểu ghi mới được nhập.

p - Được nâng cấp về cấp độ mô tả từ biểu ghi tiền xuất bản

Mã p cho biết biểu ghi về tài liệu tiền xuất bản đã được thay đổi trong mục lục do tài liệu đã được xuất bản (mã 8 ở vị trí Đầu biểu/17), làm cho cấp mô tả được nâng lên thành cấp đầy đủ (mã # hoặc 1 ở vị trí Đầu biểu/17).

06   Loại biểu ghi

Ví trí ký tự loại biểu ghi chứa mã chữ cái một ký tự để phân biệt biểu ghi MARC được tạo ra cho những dạng nội dung và tài liệu khác nhau. Mã này cũng được sử dụng để xác định mức độ thích hợp và hiệu lực của một số yếu tố dữ liệu trong biểu ghi.

Tài liệu vi hình, bất luận là bản gốc hay phiên bản, không được xác định như những loại biểu ghi khác nhau. Đặc tính dạng nội dung được mô tả bằng mã này làm mất hiệu lực đặc tính vi hình của tài liệu. Tệp tin được xác định là có Loại biểu ghi khác chỉ khi chúng thuộc về một số dạng nguồn điện tử nhất định (sẽ được nêu ở dưới đây); trong mọi trường hợp khác, đặc tính Loại biểu ghi được mô tả bằng mã khác sẽ làm mất hiệu lực đặc tính tệp tin của tài liệu.

Việc xác định mã cho một thực thể thư mục có nhiều dạng như sau (loại tài liệu được mã hoá bởi giá trị a đến t).

Những tài liệu nhiều dạng

o          bộ - một tập hợp nhiều dạng tài liệu được xuất bản như một tập hợp, không có dạng nào trội hơn

p          Tài liệu hỗn hợp - thực thể là tập hợp nhiều dạng. Không có dạng nào trội hơn.

Những mã khác - thực thể là sưu tập, trong đó một dạng trội hơn dạng khác.

Các mã, trừ mã o và p - mọi trường hợp

a - Tài liệu ngôn ngữ

Mã a cho biết nội dung của biểu ghi là tài liệu ngôn ngữ không phải bản thảo, chép tay. Mã a cũng được sử dụng cho tài liệu vi hình và điện tử có bản chất là văn bản, không phụ thuộc vào việc nó được tạo ra từ tài liệu in hay là bản gốc. Với tài liệu ngôn ngữ dạng bản thảo, viết bằng tay sử dụng mã t.

c - Bản nhạc in

Mã c cho biết nội dung của biểu ghi là về tài liệu là bản nhạc dạng in, vi hình, điện tử.

d - Bản thảo bản nhạc

Mã d cho biết nội dung của biểu ghi là về tài liệu là bản thảo bản nhạc hoặc dạng vi hình của bản thảo bản nhạc.

e - Tài liệu bản đồ

Mã e cho biết nội dung của biểu ghi là về tài liệu bản đồ không phải loại vẽ tay hoặc dạng vi hình của tài liệu bản đồ không phải loại vẽ tay. Mã này sử dụng cho bản đồ, atlat, địa cầu, bản đồ số (điện tử) và các loại tài liệu bản đồ khác.

f - Tài liệu bản thảo bản đồ

Mã f cho biết nội dung của biểu ghi là về tài liệu bản thảo bản đồ hoặc dạng vi hình của tài liệu bản thảo bản đồ.

g - Tài liệu chiếu hình

Mã g cho biết nội dung của biểu ghi là về phim, băng ghi hình, phim đèn chiếu, tấm phim đèn chiếu, tấm trong. Mọi tài liệu này được tạo ra với mục đích để chiếu hình khi xem. Tài liệu được tạo ra riêng cho máy chiếu hắt cũng được xếp vào dạng này.

i - Ghi âm không phải âm nhạc

Mã i cho biết nội dung của biểu ghi là về ghi âm không phải âm nhạc (thí dụ, bài nói, diễn văn,...).

j - Ghi âm âm nhạc

Mã j cho biết nội dung của biểu ghi là về tài liệu ghi âm âm nhạc.

k - Đồ hoạ hai chiều không chiếu

Mã k cho biết nội dung của biểu ghi là về tài liệu đồ hoạ hai chiều không chiếu như thẻ chớp nhoáng, biểu đồ, đồ hoạ máy tính, bản vẽ, bản gốc chuẩn bị cho sao nhân, tranh, phim âm bản, phim dương bản, ảnh, bưu ảnh, áp phíc, bản gốc in cồn, bản vẽ kỹ thuật, bản gốc cho tấm trong, các loại bản sao của những loại trên,...

m - Tệp tin

Mã m cho biết nội dung của biểu ghi là về một lớp nguồn điện tử: phần mềm (bao gồm chương trình, trò chơi, phông chữ), dữ liệu số, tài liệu đa phương tiện sử dụng máy tính, các hệ thống và dịch vụ trực tuyến. Đối với những lớp tài liệu này, nếu có khía cạnh quan trọng cần xếp sang dạng khác (vị trí Đầu biểu/06), mã của khía cạnh quan trọng này (thí dụ dữ liệu vectơ là loại bản đồ không được xếp vào loại điện tử mà xếp vào bản đồ). Những lớp nguồn điện tử khác được mã hoá theo khía cạnh quan trọng nhất của chúng (thí dụ theo tài liệu văn bản, đồ hoạ, bản đồ, âm thanh, phim,...). Trong trường hợp có nghi ngờ hoặc nếu khía cạnh quan trọng nhất không thể xác định được thì tài liệu sẽ được xếp vào tệp tin.

o - Bộ tài liệu (kit)

Mã o cho biết nội dung của biểu ghi là về một hỗn hợp gồm nhiều thành phần được xuất bản như một đơn vị và định hướng chủ yếu dành cho mục đích hướng dẫn. Không có một thành phần nào trong hỗn hợp này được xác định là dạng trội hơn. Thí dụ về bộ tài liệu là gói tài liệu chọn lọc làm tài liệu giáo trình nghiên cứu xã hội học (sách, sách bài tập, tài liệu hướng dẫn, tài liệu thực hành,...) hoặc bộ tài liệu kiểm tra đào tạo (câu hỏi kiểm tra, các câu trả lời, hướng dẫn chấm điểm, biểu đồ chấm điểm, tài liệu hướng dẫn diễn giải,...).

p - Tài liệu hỗn hợp

Mã p cho biết nội dung có những tài liệu quan trọng ở hai hoặc nhiều dạng khác nhau nhưng liên quan đến một vấn đề, đối tượng, được con người tập hợp lại. Mục đích đầu tiên của sự tập hợp này không phải là hướng dẫn (nói cách khác là khác với mục đích đầu tiên của bộ tài liệu được mã hoá với mã o). Dạng này bao gồm các phông lưu trữ, sưu tập bản thảo  của các dạng tài liệu như văn bản, ảnh, âm thanh,...

r - Vật thể ba chiều nhân tạo hoặc gặp trong tự nhiên

Mã r cho biết nội dung của biểu ghi là về vật thể ba chiều nhân tạo hoặc gặp trong tự nhiên. Đây là những vật thể do con người tạo ra như các mô hình, sơ đồ, trò chơi, mô phỏng, tượng và các tác phẩm nghệ thuật ba chiều, vật trưng bày, máy móc, quần áo, đồ chơi,...Mã này cũng áp dụng cho các đối tượng gặp trong tự nhiên như các tiêu bản kính hiển vi, các bản mẫu được trưng bày khác.

t - Tài liệu bản thảo ngôn ngữ

Mã t cho biết nội dung của biểu ghi là về tài liệu bản thảo ngôn ngữ hoặc vi hình của tài liệu bản thảo ngôn ngữ. Dạng này được áp dụng cho những loại tài liệu mà văn bản được viết bằng tay, đánh máy, hoặc bản in từ máy tính được tạo ra bằng tay hay bằng bàn phím. Vào thời điểm tài liệu được tạo, nó có mục đích chủ yếu, hoặc rõ ràng hoặc ngầm hiểu, làm bản duy nhất. Thí dụ về loại này bao gồm phác thảo được đánh dấu hoặc sửa chữa, bản morat, bản thảo sách, tài liệu pháp lý và những luận án, luận văn không in.

07   Cấp thư mục

Ví trí ký tự Cấp thư mục chứa một ký tự dạng chữ cái để cho biết cấp độ thư mục của biểu ghi.

a - Phần hợp thành của chuyên khảo

Mã a cho biết đơn vị thư mục chuyên khảo đang mô tả là được kèm theo hoặc được chứa bên trong một đơn vị thư mục chuyên khảo khác, việc tìm lại đơn vị hợp thành này phụ thuộc vào việc xác định vật lý và vị trí của đối tượng chủ. Thí dụ về quan hệ của đơn vị hợp thành của chuyên khảo với đối tượng chủ bao gồm một bài báo trong một số tạp chí của một tên tạp chí, một chương trong một quyển sách, một bản nhạc trong một đĩa nhạc, một bản đồ trên một tập bản đồ chứa một vài bản đồ. Biểu ghi thư mục của phần hợp thành chứa những trường mô tả phần hợp thành và dữ liệu để xác định thông tin đối tượng chủ (trường 773).

b - Phần hợp thành của xuất bản phẩm nhiều kỳ

Mã b cho biết đơn vị thư mục nhiều kỳ được mô tả là liên kết một cách vật lý với hoặc chứa trong một đơn vị xuất bản phẩm nhiều kỳ khác mà việc tìm lại đơn vị hợp thành phụ thuộc vào việc xác định vật lý và vị trí của đối tượng chủ. Thí dụ về phần hợp thành của xuất bản phẩm nhiều kỳ với đối tượng chủ tương ứng là những chuyên mục hoặc bài chuyên đề trong một xuất bản phẩm định kỳ. Biểu ghi thư mục của phần hợp thành của xuất bản phẩm nhiều kỳ chứa trường mô tả phần hợp thành và dữ liệu xác định thông tin đối tượng chủ (trường 773).

c - Sưu tập

Mã c cho biết đây là một sưu tập tự tạo nhiều phần được tạo ra từ những thành phần trước đây không được xuất bản, phổ biến hoặc sản xuất ra cùng nhau. Biểu ghi mô tả những đơn vị được xác định bằng nguồn gốc chung hoặc sự thuận tiện hành chính nhằm hỗ trợ mức toàn diện cao nhất của hệ thống.

d - Tiểu phần

Mã d cho biết đây là một phần của sưu tập, đặc biệt là một đơn vị lưu trữ được mô tả chung ở đâu đó trong hệ thống. Một tiểu phần có thể là một tài liệu, một bộ hồ sơ, một hộp hồ sơ, một tàng thư lưu trữ, một phân nhóm, một sưu tập con. Biểu ghi mô tả tiểu phần chứa trường mô tả tiểu phần và dữ liệu mô tả đối tượng chủ.

m - Chuyên khảo

Mã m cho biết đối tượng là một đơn vị hoàn chỉnh trong một tập (như một chuyên khảo đơn tập, một bản đồ riêng lẻ, một bản thảo,...) hoặc có ý định được hoàn thành trong một số hữu hạn các tập khác nhau (như chuyên khảo nhiều tập, băng ghi âm nhiều rãnh,..).

s - Xuất bản phẩm nhiều kỳ

Mã s cho biết đối tượng thư mục được xuất bản thành những phần kế tiếp nhau có định danh về số thứ tự, thời gian và có ý định tiếp tục một cách không xác định. Xuất bản phẩm kế tiếp bao gồm xuất bản phẩm định kỳ, báo, báo cáo thường niên (báo cáo, niên giám,..) tạp chí, ghi nhớ, kỷ yếu định kỳ; thông báo thường xuyên của các hội; tùng thư chuyên khảo có đánh số thứ tự, v.v..

08   Dạng kiểm soát

# - Không nêu dạng kiểm soát

Mã # (khoảng trống) cho biết không có dạng kiểm soát được nêu cho đối tượng mô tả.

a - Lưu trữ

Mã a cho biết tài liệu hiện tại đang được mô tả theo quy tắc mô tả lưu trữ, để thể hiện quan hệ giữa các tài liệu và nguồn gốc của nó hơn là cho các chi tiết thư mục. Những quy tắc mô tả đặc thù có thể được nêu ở trường 040, trường con $e. Tất cả các dạng tài liệu đều có thể được kiểm soát về lưu trữ.

09   Bộ mã ký tự

Ví trí ký tự này chứa mã xác định bộ mã ký tự sử dụng trong biểu ghi. Sơ đồ bộ mã ký tự được sử dụng ảnh hưởng đến số bít cần thiết cho một ký tự, thay thế những ký tự không phải khoảng trống và sự sử dụng những chuỗi ký tự thoát và có thể ảnh hưởng đến mục ký tự. Thông tin chi tiết về bộ mã ký tự sử dụng trong biểu ghi MARC 21 được nêu trong tài liệu "Đặc tả MARC 21 cho cấu trúc biểu ghi, bộ mã ký tự và vật mang tin trao đổi".

# - MARC - 8

Mã # (khoảng trống) cho biết bộ mã ký tự sử dụng trong biểu ghi là mã 8 bít mô tả trong tài liệu "Đặc tả MARC 21 cho cấu trúc biểu ghi, bộ mã ký tự và vật mang tin trao đổi". Bộ mã ký tự không ngầm định được sử dụng được nêu trong trường 066.

a - UCS/Unicode

Mã a cho biết bộ mã ký tự sử dụng trong biểu ghi là bảng mã vạn năng UCS (ISO 10646) hoặc Unicode.

10   Số chỉ thị

Ví trí ký tự số chỉ thị chứa mã một ký tự có giá trị bằng số chỉ thị gặp trong các trường dữ liệu có độ dài biến động. (Vị trí ký tự chỉ thị chứa một mã cung cấp thông tin để diễn giải hoặc bổ sung thông tin về dữ liệu chứa trong biểu ghi). Trong MARC 21, hai vị trí đầu tiên của mỗi trường dữ liệu có độ dài biến động được dành cho các chỉ thị; vì thế số chỉ thị luôn là 2.

2 - Số vị trí ký tự sử dụng cho chỉ thị

11   Số ký tự mã trường con

Ví trí ký tự số ký tự mã trường con chứa mã một ký tự có giá trị bằng số vị trí ký tự  sử dụng cho một mã trường con trong trường có độ dài biến động. (Mỗi yếu tố dữ liệu trong một trường con được xác định bằng một mã trường con). Trong MARC 21, một mã trường con bao gồm một dấu phân cách và một ký tự dạng chữ thường hoặc số; vì thế số ký tự mã trường con luôn luôn là 2.

2 - Số vị trí ký tự sử dụng cho mã trường con

12-16   Địa chỉ cơ sở của dữ liệu

Ví trí ký tự địa chỉ cơ sở của dữ liệu chứa con số dài năm ký tự cho biết vị trí ký tự đầu tiên của của trường kiểm soát có độ dài biến động trong biểu ghi. Số này là cơ sở để từ đó tính toán vị trí bắt đầu của tất cả các trường khác trong phần Danh mục. (Vị trí bắt đầu trong mỗi mục trường của phần Danh mục của biểu ghi là vị trí tương đối so với vị trí đầu tiên của trường kiểm soát có độ dài biến động mà không phải là từ đầu biểu ghi). Địa chỉ cơ sở của dữ liệu bằng tổng số độ dài của Đầu biểu và Danh mục, cộng cả dấu phân cách ở cuối trường Danh mục. Con số chỉ độ dài được căn phải và những vị trí không sử dụng được thay bằng số 0.

<con số> - Tổng độ dài của Đầu biểu và Danh mục, kể cả dấu phân cách trường ở cuối Danh mục

17   Cấp độ mô tả

Ví trí ký tự cấp độ mô tả chứa một mã một ký tự cho biết mức độ đầy đủ của thông tin thư mục và/hoặc định danh nội dung trong biểu ghi.

# - Cấp đầy đủ

Mã # (khoảng trống) cho biết đây là biểu ghi MARC cấp đầy đủ nhất. Thông tin sử dụng trong tạo lập biểu ghi được rút ra từ việc nghiên cứu tài liệu gốc. Đối với xuất bản phẩm nhiều kỳ, ít nhất một số ấn phẩm được nghiên cứu.

1 - Cấp đầy đủ, tài liệu không được nghiên cứu

Mã 1 cho biết đây là biểu ghi MARC có mức đầy đủ sau cấp đầy đủ nhất. Thông tin sử dụng trong tạo lập biểu ghi được rút ra từ một mô tả tài liệu gốc (thí dụ từ phiếu mục lục thư viện, từ mô tả trong một tài liệu hướng dẫn). Mọi thông tin có trên mô tả được sử dụng để nhập vào biểu ghi, song bản thân tài liệu gốc không được nghiên cứu trực tiếp. Điều này có nghĩa là một số trường kiểm soát và dữ liệu (thí dụ trường 043 Mã khu vực địa lý) chỉ được dựa trên các thông tin có sẵn trong mô tả. Mã 1 được sử dụng chủ yếu trong việc chuyển đổi biểu ghi từ nguồn khác.

2 - Cấp không đầy đủ, tài liệu không được nghiên cứu

Mã 2 cho biết đây là biểu ghi MARC cấp không đầy đủ (ở giữa cấp tối thiểu và cấp đầy đủ nhất) được tạo ra từ một mô tả tài liệu gốc (thí dụ từ phiếu mục lục thư viện) mà không kiểm tra lại bằng tài liệu gốc. Mọi điểm truy cập được mô tả được chuyển sang từ bản mô tả; các đề mục có kiểm soát không nhất thiết là mới nhất. Thí dụ, mã 2 có thể được sử dụng trong việc chuyển đổi một phần của các yếu tố dữ liệu trên phiếu thư viện sang khổ mẫu MARC.

3 - Cấp viết tắt

Mã 3 cho biết đây là biểu ghi ngắn không đáp ứng các đặc tả của cấp biên mục tối thiểu. Các tiêu đề trong biểu ghi có thể phản ánh những quy định mẫu đã được thiết lập đến mức mà nó đã có khi biểu ghi được tạo ra.

4 - Cấp cốt lõi

Mã 4 cho biết đây là biểu ghi có cấp cao hơn cấp tối thiểu nhưng thấp hơn cấp đầy đủ, đáp ứng tiêu chuẩn cốt lõi về mức độ đầy đủ của biên mục.

5 - Cấp sơ bộ

Mã 5 cho biết đây là biểu ghi biên mục sơ bộ đang trong quá trình tạo lập. Những biểu ghi như vậy không được coi là biểu ghi đã hoàn thành. Không có thông tin để cho rằng liệu các tiêu đề trong biểu ghi phản ánh những quy định đã được thiết lập hoặc biểu ghi đáp ứng những yêu cầu biên mục tối thiểu.

7 - Cấp tối thiểu

Mã 7 cho biết đây là biểu ghi biên mục cấp tối thiểu thoả mãn những yêu cầu biểu ghi biên mục tối thiểu quốc gia Hoa Kỳ.

8 - Cấp ấn phẩm tiền xuất bản

Mã 8 cho biết đây là biểu ghi có cấp ấn phẩm tiền xuất bản. Nó bao gồm những biểu ghi được tạo ra trong việc biên mục các ấn phẩm mới có chương trình xuất bản.

u - Không biết

Mã u thể hiện tình trạng khi tổ chức nhận hoặc gửi dữ liệu có mã cục bộ ở vị trí Đầu biểu/17 không cho phép xác định được cấp độ biểu ghi. Mã u sẽ thay thế cho mã cục bộ. Mã này không được sử dụng cho biểu ghi mới được tạo ra hoặc được cập nhật.

z - Không áp dụng

Mã z cho biết cơ chế phân loại cấp độ biểu ghi không áp dụng cho biểu ghi hiện tại.

18   Quy tắc biên mục áp dụng

Vị trí ký tự Quy tắc biên mục áp dụng chứa một mã một ký tự dạng chữ cái để cho biết đặc trưng của dữ liệu mô tả trong biểu ghi thông qua các chuẩn biên mục. Đặc biệt, mã cho biết phần mô tả của biểu ghi tuân thủ quy tắc Mô tả thư mục chuẩn quốc tế (ISBD), hoặc trong khuôn khổ hoặc ngoài khuôn khổ Quy tắc biên mục Anh - Mỹ lần xuất bản thứ hai (AACR2). Trường con $e (Quy ước mô tả) của trường 040 (Nguồn biên mục) có thể được sử dụng để xác định quy tắc biên mục được áp dụng.

# - Không phải quy tắc ISBD

Mã # (khoảng trống) cho biết biểu ghi không được tạo lập dựa theo quy tắc ISBD. Nó được sử dụng cho những biểu ghi không tuân thủ các thực tiễn biên mục và các dấu phân cách theo ISBD. Thí dụ quy tắc biên mục không tuân thủ quy ước của ISBD như: Quy tắc biên mục, Tiêu đề nhan đề và tác giả (1908); Quy tắc biên mục, Tiêu đề nhan đề và tác giả của Hội Thư viện Hoa Kỳ (1941); Quy tắc biên mục, Tiêu đề nhan đề và tác giả của Hội Thư viện Hoa Kỳ (1949); Quy tắc biên mục Anh - Mỹ xuất bản lần 1 (AACR1) (Trừ những phần đã được duyệt lại).

a - AACR2

Mã a cho biết biểu ghi được tạo lập theo Quy tắc biên mục Anh - Mỹ xuất bản lần 2 (AACR2) và những tài liệu hướng dẫn dựa theo Quy tắc AACR2, trong đó có áp dụng ISBD trong phần biên mục mô tả. (Những diễn giải của AACR2 nêu trong các tài liệu hướng dẫn trước tiên phản ánh những chi tiết liên quan đến mô tả; những điểm truy cập nói chung đảm bảo sự nhất quán với AACR2). Những thực tiễn sử dụng dấu phân cách của ISBD được áp dụng. Các điểm truy cập tuân thủ AACR2 theo phương thức lựa chọn.

i - ISBD

Mã i cho biết có sự áp dụng quy tắc ISBD trong biểu ghi. Phạm trù này bao gồm: 1) những biểu ghi sử dụng các dấu phân cách theo ISBD nhưng các quy ước không được biết; 2) những biểu ghi mới được thiết lập cơ bản theo quy tắc AACR2 nhưng có các quy tắc tiêu đề không theo quy tắc nói trên; 3) những biểu ghi tuân thủ các thực tiễn dấu phân cách của ISBD áp dụng cho những biểu ghi tạo lập trước khi có AACR2; 4) những biểu ghi được tạo ra theo Chương 6 sửa đổi "Chuyên khảo xuất bản riêng rẽ" của AACR1.

u - Không biết

Mã u thể hiện tình trạng khi tổ chức nhận hoặc gửi dữ liệu có mã ở vị trí trường Đầu biểu/18 không cho phép xác định quy tắc biên mục được thể hiện trong biểu ghi. Mã u được sử dụng ở vị trí trường Đầu biểu/18. Mã này không được sử dụng cho biểu ghi mới được tạo ra hoặc được cập nhật.

19   Đòi hỏi biểu ghi liên kết

Vị trí ký tự Đòi hỏi biểu ghi liên kết chứa mã một ký tự dạng chữ cái để cho biết liệu một phụ chú chứa các thông tin định danh tối thiểu có thể được tạo ra từ một trường tiêu đề liên kết (các trường 76X-78X) trong biểu ghi mà không cần truy cập những biểu ghi liên kết. Những thông tin định danh cơ bản có thể bao gồm tiêu đề chính, tiêu đề là nhan đề, tiêu đề chính là nhan đề đồng nhất, tiêu đề chính dưới nhan đề đồng nhất, nhan đề, nhan đề đồng nhất, số báo cáo chuẩn, số báo cáo,v.v..

# - Không đòi hỏi biểu ghi liên kết

Mã # (khoảng trống) được sử dụng khi 1) trường tiêu đề liên kết (trường 76X-78X) không có dữ liệu; 2) mọi trường tiêu đề liên kết trong biểu ghi chứa thông tin định danh cơ bản hoặc trường phụ chú về sự đầy đủ của tiêu đề liên kết (trường 580) chứa thông tin định danh cơ bản; hoặc 3) trường tiêu đề liên kết có dữ liệu (có chứa hoặc không chứa thông tin định danh cơ bản) nhưng không cần thiết có chú giải.

r - Đòi hỏi biểu ghi liên kết

Mã r được sử dụng khi có ít nhất một trường Tiêu đề liên kết (76X-78X) không chứa thông tin định danh tối thiểu, trường Phụ chú về sự đầy đủ của tiêu đề liên kết (trường 580) không có dữ liệu và phụ chú là không cần thiết; Trường tiêu đề liên kết không chứa số kiểm soát của biểu ghi liên kết, có hoặc không có các trường con hỗ trợ (thí dụ trường con $g).

20   Độ dài của vị trí độ dài trường

Trong MARC 21, phần vị trí độ dài trường của mỗi mục trường trong phần Danh mục luôn luôn chiếm bốn vị trí ký tự về độ dài.

4 - Số ký tự trong phần độ dài trường của mục trường trong Danh mục

21   Độ dài của vị trí ký tự bắt đầu

Trong MARC 21, phần vị trí bắt đầu của mỗi mục trường trong phần Danh mục luôn luôn chiếm 5 vị trí ký tự về độ dài.

5 - Số ký tự trong phần vị trí bắt đầu của mục trường trong Danh mục

22   Độ dài của vị trí ứng dụng riêng

Trong MARC 21, một mục trường trong phần Danh mục không chứa phần ứng dụng riêng. Vị trí này luôn luôn chứa ký tự  0.

0 - Số ký tự trong phần độ dài ứng dụ riêng của mục trường trong Danh mục

23   Không xác định

Trong MARC 21, vị trí này không được xác định. Nó luôn luôn chứa ký tự 0.

0 - Không xác định

QUY ƯỚC NHẬP DỮ LIỆU

Những yếu tố do chương trình tạo ra - Những yếu tố trường đầu biểu thường được chương trình tạo ra gồm:

00-04  Độ dài biểu ghi logic

05    Tình trạng biểu ghi

09    Bộ mã ký tự

10    Số chỉ thị

11    Độ dài mã trường con

12-16  Địa chỉ cơ sở của dữ liệu

19    Đòi hỏi biểu ghi liên kết

20-23  Bản đồ mục trường

Nói chung những giá trị mặc định trong các yếu tố khác của trường đầu biểu cũng được tạo ra tự động.

Viết hoa - mọi ký tự trong trường đầu biểu đều ở dạng chữ thường.

LỊCH SỬ ĐỊNH DANH NỘI DUNG

06     Dạng biểu ghi

         b Mã kiểm soát tài liệu lưu trữ và bản thảo [Lỗi thời]

Được coi là lỗi thời từ năm 1995 khi mã ở vị trí truờng đầu biểu/08 được sử dụng cho Dạng kiểm soát.

          h            Xuất bản phẩm vi hình [Lỗi thời] [Chỉ có trong USMARC]

Được đưa vào trong giai đoạn 1968-1972; sử dụng trường 007

         n Tài liệu hướng dẫn đặc biệt  [Lỗi thời]

Được đưa vào trong giai đoạn 1975-1983; sử dụng mã k (tài liệu đồ hoạ không chiếu hình hai chiều) và mã r (vật thể ba chiều nhân tạo và đối tượng gặp trong tự nhiên)

07     Cấp thư mục

         p Tài liệu  [Lỗi thời], [chỉ có trong CAN/MARC]

17     Cấp biên mục

         0 Cấp đầy  đủ với tài liệu gốc  [Lỗi thời, 1997], [chỉ có trong CAN/MARC]

         6 Cấp tối thiểu  [Lỗi thời, 1997], [chỉ có trong CAN/MARC]

18     Quy tắc biên mục mô tả

         p             Biểu ghi mô tả một phần theo ISBD  [Lỗi thời]

Được đưa vào giai đoạn 1974-1987.  Hiện sử dụng mã i (ISBD)

          r Biểu ghi ở dạng tạm thời [Lỗi thời]

Được đưa vào giai đoạn 1976-1981 cho các biểu ghi tạo lập theo Chương 12 có sửa đổi của  AACR1. Hiện nay sử dụng mã i

19     Mã biểu ghi liên kết

         2 Mở cho sưu tập [Lỗi thời, 1984] [Chỉ có trong CAN/MARC]

DANH MỤC (KL)

Chỉ thị và trường con

Danh mục không có chỉ thị và mã trường con; các yếu tố dữ liệu được xác định theo vị trí.

Vị trí ký tự

00-02  Nhãn trường

03-06  Độ dài trường

ĐỊNH NGHĨA VÀ PHẠM VI VỊ TRÍ KÝ TỰ

Danh mục chứa một loạt những mục trường có độ dài cố định, mỗi mục tương ứng với một trường có trong biểu ghi. Mỗi mục trường có độ dài 12 ký tự chia thành ba phần: nhãn trường, độ dài trường và vị trí ký tự bắt đầu. Phần Danh mục nối tiếp ngay sau phần Đầu biểu và bắt đầu từ vị trí ký tự thứ 24. Phần vị trí ký tự độ dài trường và vị trí bắt đầu được xác định ở vị trí Đầu biểu/20-23 (Bản đồ mục) tương ứng là 4 và 5 ký tự. Vì nhãn trường luôn luôn là một số có ba ký tự, phần độ dài của nhãn trường ở trong Danh mục không được thể hiện trong Bản đồ mục.

MÔ TẢ MỘT MỤC TRƯỜNG CỦA DANH MỤC

Vị trí ký tự

00-02   Nhãn trường

Phần Nhãn trường của mỗi mục trường của Danh mục gồm ba ký tự mã ASCII dạng con số hoặc chữ cái ASCII (hoặc ở dạng viết hoa hoặc ở dạng viết thường, nhưng không bao giờ gồm cả hai loại), dùng để định danh trường có độ dài biến động tương ứng.

03-06   Độ dài trường

Phần độ dài trường của mỗi mục trường của Danh mục chứa bốn ký tự mã ASCII dạng số xác định độ dài của trường liên quan với mục trường này. Độ dài trường bao gồm cả chỉ thị, mã trường con, dữ liệu và dấu kết thúc trường của trường tương ứng. Con số độ dài trường nếu nhỏ hơn bốn chữ số thì được căn phải và vị trí không sử dụng được thay bằng số 0 (số không).

07-11   Vị trí ký tự bắt đầu

Vị trí ký tự bắt đầu của mỗi mục trường chứa năm ký tự mã ASCII dạng số xác định vị trí bắt đầu của trường có độ dài biến động tương ứng tính theo vị trí tương đối so với Địa chỉ gốc của dữ liệu (vị trí Đầu biểu/12-16) của biểu ghi. Nếu con số về vị trí bắt đầu ít hơn bốn chữ số thì được căn phải và những vị trí không sử dụng được thay bằng số 0 (số không).

DANH MỤC

Thí dụ

	Nhãn trường	Độ dài trường	Vị trí ký tự bắt đầu
Mục trường 1	001	0013	00000
Mục trường 2	008	0041	00013
Mục trường 3	050	0011	00054

QUY ƯỚC NHẬP DỮ LIỆU

Các mục trường được hệ thống tạo ra một cách tự động.